2017 April 26 - چهار شنبه 06 ارديبهشت 1396
جايگاه علم و دانش در نگاه امام رضا(ع)
کد خبر: ٧٢ تاریخ انتشار: ٢٦ دي ١٣٩٣ - ١٥:٠٦ تعداد بازدید: 314
صفحه نخست » عمومی » مقالات
جايگاه علم و دانش در نگاه امام رضا(ع)


اهميت علم از نگاه امام رضا(ع)


 


عن علي(ع): كفي بالعلم شرفا ان يدعيه من لايحسنه و يفرح به اذا نسب اليه و كفي بالجهل ذما يبرا منه من هو فيه. منيه المريد: 110.


 


تحليل و بررسي كيفيت ارزشمندي علم و دانش و فرضيه هاي آن:


الف) ارزش ذاتي


هل يستوي الذين يعلمون والذين لايعلمون. سوره زمر آيه 9.


رسول الله: اكثر الناس قيمة اكثرهم علما و اقلهم قيمة اقلهم علما. فقيه: 4/395 ح 5840.


ب) ارزش ابزاري و كاربردي .


تعابيري كه در باره فضيلت علم و دانش وجوددارد بيانگر اين است كه ارزش كاربردي علم بيش از ارزش ذاتي آن است.


برخي تعابير روايي:


العلم نور


عن علي (ع): العلم مصباح العقل.غررالحكم ح 1583.


عن علي(ع): العلم حجاب من الآفات. غررالحكم ح 720.


عن الصادق(ع): وجدت علم الناس كله في اربع: اولها ان تعرف ربك والثاني: ان تعرف ما صنع بك. والثالث: ان تعرف ما اراد منك. والرابع: ان تعرف ما يخرجك من دينك. كافي: 1/50 ح 11


رسول الله: خير الدنيا والاخره مع العلم و شرالدنيا والاخره مع الجهل. روضه الواعظين: 17.


عن الصادق (ع): ليس الي الله تعالي طريق يسلك الا بالعلم . مصباح الشريعه: 346.


 


 


تفاوت علم و اصطلاحات علمي:


حقيقت علم و دانش:


عن رسول الله: العلم نور و ضياء يقذفه الله في قلوب اوليائه و نطق به علي لسانهم.


عن الامام الصادق: ليس العلم بكثرة التعلم انما هو نور يقع في قلب من يريدالله ان يهديه فاذا اردت العلم فاطلب اولا في نفسك حقيقة العبوديه واطلب العلم باستعماله واستفهم الله يفهمك.


 


تبيين موارد استفاده هاي ابزراي و كاربردي از علم و دانش:


1 -  آشنايى و بصيرت نسبت به وظيفه خود:


 


 2 - آگاهى و بصيرت نسبت به آنچه كه دين مردم را تهديد مى&rlmكند:


 روضة الواعظين - الفتال النيسابوري - ص 12


 وقال رسول الله: فضل العالم على العابد بسبعين درجة ، بين كل درجتين حضر الفرس سبعين عاما . وذلك أن الشيطان يضع البدعة للناس فيبصرها العالم فينهى عنها والعابد مقبل على عبادته لا يتوجه لها ولا يعرفها .


 


 الاحتجاج - الشيخ الطبرسي - ج 1 - ص 9


 قال علي بن موسى الرضا عليهما السلام : يقال للعابد يوم القيامة : نعم الرجل كنت همتك ذات نفسك وكفيت مؤنتك فادخل الجنة . ألا إن الفقيه من أفاض على الناس خيره وأنقذهم من أعدائهم ووفر عليهم نعم جنان الله تعالى وحصل لهم رضوان الله تعالى ، ويقال للفقيه: يا أيها الكافل لأيتام آل محمد الهادي لضعفاء محبيهم ومواليهم قف حتى تشفع لكل من أخذ عنك أو تعلم منك، فيقف فيدخل الجنة معه فئاما وفئاما وفئاما ( 2 ) - حتى قال عشرا - وهم الذين أخذوا عنه علومه وأخذوا عمن أخذ عنه وعمن أخذ عمن أخذ عنه إلى يوم القيامة ، فانظروا كم صرف ما بين المنزلتين.


 


 


توسعه علم و دانش:


عن علي(ع): كل وعاء يضيق بما جعل فيه الا وعاء العلم فانه يتسع به. نهج البلاغه: حكمت 205.


يكي از نكات مهم در حوزه علم توجه به توسعه علم و دانش است زيرا توسعه علم و دانش در حقيقت توسعه فهم و درك و انديشه مردم است و يكي از حقوق شهروندي به شمار مي آيد و اين امر در طول تاريخ از سوي رهبران ديني مورد توجه قرار گرفته است


در عصر امام صادق توسعه علم و دانش به رشته ها يتخصصي تبديل شد و هركسي را در يك رشته تربيت مي كردند و براي مناظره با صاحبان ساير علوم آماده مي نمودند.


امام رضا (ع) در زماني حضور داشت كه توسعه علم در حدي پيشرفت كرده بود و نيازمند توسعه بيشتري بود


از اين رو امام رضا(ع) همت خويش را به اين امر گمار كه علم و دانش را از حوزه فقه و احكام صرف بيرون برد و به حوزه هاي مختلف علم مانند علم كلام و فلسفه و رشته هاي ديگر علوم تسري داد.


زيرا از اختصاصات دوره امام رضا(ع) ورود بيش از حد صاخبان ساير اديان گوناگون به حوزه جغرافيايي اسلام بود و اين امر مي طلبيد كه امام به توسعه علم و ايجاد قدرت مناظره با ديگران همت نمايد و اين امر نماد بسيار فراواني د ر دوره ولايتعهدي آنحضرت پيدا نوده است.


 


رابطه علم و دين:


مطابق آنچه در باره فضيلت علم و دانش بيان شد مي توان مدعي شد كه رابطه علم و دين رابطه بسيار عميقي است.


اما اين رابطه فقط رابطه صوري و يا فضيلتي نيست بلكه يك رابطه بيار ماهوي است و تاثير متقابل بر يكديگر دارند.


يكي از انواع رابطه علم و دين رابطه كشف است يعني اينكه هركدام بايد رموز ديگري را كشف كند و به فلسفه احكام ديگري پي ببرد


بدين جهات مي بينيم در دين مبين اسلام به علم و دانش اينگونه توجه شده كه علم را مايه تقرب به خداوند دانسته است  در حقيقت راز علم فراهم شدن زمينه تقرب به خداوند است كه اين را دين بيان مي كند.


رسول الله فرمود: اذا اتي علي يوم لاازداد فيه علما يقربني الي الله تعالي فلا بورك لي في طلوع شمس ذلك اليوم. كنزالعمال: 28687.


و از طرف ديگر نگاه علم به دين يك نگاه كشف است يعني علم براي كشف فلسفه احكام و رموز دين است و بيان حكمت هاي ديني و حكمتهاي احكام ديني كه براي انسانها بيان شده مي باشد زيرا نگاه جامعه به دين به دو صورت است : 1 &ndash نگاه تعبدي. 2 &ndash نگاه حكيمانه.


نگاه تعبدي همان نگاه فقه است و نگاه فقيه بهاحكام شرعي اما نگاه حكيم يك نگاه موشكافانه به همه مسايل است و به دنبال چرايي همه مسايل خواهد بود


امام رضا(ع) در دوران امامت خويش اين مرز را شكست و به بيان فلسفه احكام و حكمت مسايل ديني پرداخته است


مجموعه علل الاحكام فضل بن شاذان نيسابوري از امام رضا (ع) همه گوياي همين مطلب است.



Share
* نام:
ایمیل:
* نظر:

پربازدیدترین ها
پربحث ترین ها
آخرین مطالب
صفحه اصلی | تماس با ما | آرشیو مطالب | جستجو | پيوندها | گالري تصاوير | نظرسنجي | معرفی استاد | آثار و تألیفات | طرح سؤال | ایمیل | نسخه موبایل | العربیه
طراحی و تولید: مؤسسه احرار اندیشه